Yr wythnos hon, cefais y cyfle gwych i siarad â myfyrwyr Meistr sy’n astudio’r modiwl Technolegau Gwyrdd ym Mhrifysgol Bangor. Roedd ein trafodaeth yn canolbwyntio ar fentrau economi gylchol—yn benodol, ein gwaith gyda Chaffis Trwsio a’r Llyfrgell Pethau trwy ein gofodau allgymorth Ar Y Lôn ym Mangor a Phwllheli.
Mae’r economi gylchol yn ymwneud â lleihau gwastraff, ymestyn oes cynhyrchion, a meithrin diwylliant o trwsio ac ailddefnyddio. Yn ystod fy sgwrs, amlygwyd pwysigrwydd mentrau cymunedol sy’n hyrwyddo cynaliadwyedd yn weithredol. Yn ein gofodau allgymorth, rydym yn hwyluso mynediad at offer a chynhyrchion ar y cyd, gan annog pobl i drwsio yn hytrach na disodli. Mae hyn nid yn unig yn lleihau’r effaith amgylcheddol ond hefyd yn meithrin gwytnwch a sgiliau lleol.
Un o’r elfennau allweddol y soniais amdano oedd ein Llyfrgell Pethau—lle y gall pobl fenthyg yn hytrach na phrynu, gan hybu newid o berchnogaeth i fynediad. O offer pŵer i offer gwersylla, mae’r Llyfrgell Pethau yn helpu’r gymuned i arbed arian a lleihau defnydd tra’n dal i fwynhau manteision offer defnyddiol.
Roeddwn yn falch iawn o wahodd Josie Ball, Cydlynydd Gwirfoddoli a Chymunedau UNDEB, Undeb Myfyrwyr Prifysgol Bangor, i siarad am y fenter Caffi Trwsio yn y brifysgol. Mae’r Caffi Trwsio’n cael ei gynnal tua unwaith y tymor ac yn fan lle gall myfyrwyr ac aelodau’r gymuned ddod ag eitemau wedi torri—boed yn ddillad, offer bach, neu feiciau—a gweithio gyda gwirfoddolwyr medrus i’w trwsio.
Soniodd Josie am sut mae’r fenter hon nid yn unig yn lleihau gwastraff ond hefyd yn rhoi cyfleoedd gwirfoddoli gwerthfawr i fyfyrwyr. Trwy eu cyfranogiad, gall myfyrwyr gofnodi oriau gwirfoddoli, gan ennill cydnabyddiaeth trwy’r Wobr Cyflawniad Addysg Uwch (HEAR). Mae hyn yn eu galluogi i ddogfennu’n swyddogol eu cyfraniadau at gynaliadwyedd ac ymgysylltu cymunedol ar eu CV—rhywbeth a all wneud gwahaniaeth go iawn wrth fynd i mewn i’r farchnad swyddi.
Er mwyn gwneud y sesiwn hyd yn oed yn fwy diddorol, trefnais i ddau o’n gwirfoddolwyr ymroddedig fynychu:
Elizabeth, cyn-audiologydd sydd wedi ymddeol ac sy’n arbenigo mewn trwsio tecstilau, a rannodd ei harbenigedd mewn trwsio dillad ac eitemau tecstil.
Robin, cyn-fyfyriwr Peirianneg Electronig ym Mhrifysgol Bangor, a ddangosodd ei sgiliau wrth trwsio eitemau trydanol, gan amlygu sut y gall mân drwsio atal gwastraff diangen. Wnaeth Robin hefyd cymeryd y cyfle i son am y polisi hawl i drwsio a sut mae deddfwriaeth yn newid i gefnogi hyn a phwysigrwydd cymryd rhan yn y mudiad i wthio am bolisïau gwell. Os hoffech chi ddysgu mwy neu ymuno â’r ymgyrch, gallwch fynd i wefan Right to Repair Europe neu The Restart Project i gael gwybodaeth bellach a llofnodi deisebau i gefnogi’r achos.
Roedd eu presenoldeb yn ychwanegu elfen ymarferol at y drafodaeth, gan ddangos i’r myfyrwyr mor effeithiol y gall sgiliau trwsio fod mewn sefyllfaoedd go iawn.
Gorffennwyd y sgwrs trwy drafod ffyrdd y gallai myfyrwyr gymryd rhan—boed trwy wirfoddoli yn y Caffi Trwsio, benthyg o’r Llyfrgell Pethau, neu hyd yn oed sefydlu eu prosiectau cynaliadwyedd eu hunain. Roedd gweld eu brwdfrydedd ac ymgysylltiad yn atgyfnerthu pwysigrwydd y mentrau hyn wrth lunio dyfodol mwy cynaliadwy.
Roedd y sesiwn hon yn ein hatgoffa o bŵer cydweithio. Drwy weithio gyda’n gilydd—myfyrwyr, prifysgolion a mentrau cymunedol—gallwn greu newid go iawn. Edrychaf ymlaen at weld mwy o fyfyrwyr yn cymryd rhan ac yn datblygu’r syniadau hyn yn eu gyrfaoedd a’u cymunedau eu hunain!
Os oes gennych ddiddordeb mewn dysgu mwy neu gymryd rhan, mae croeso i chi gysylltu. Gadewch i ni barhau â’r sgwrs a chadw cynaliadwyedd yn hygyrch i bawb!
tom@m-sparc.com
Roedd Tom yn arfer gweithio yn y KFC yn ei dref enedigol, Bae Colwyn cyn iddo losgi’n ddirgel. Yna treuliodd sawl blwyddyn “ar y lam” yn Nwyrain yr Almaen, lle bu’n gweithio fel animeiddiwr yn Berlin. Pan syrthiodd y wal, daeth Tom adref.
Mae Tom yn mwynhau dringo ac yn casáu sglefrio iâ.
